Dat gebeurt vanuit het inzicht, dat voor de jeugdzorg een meer fundamentele inzet noodzakelijk is om het patroon van het boemerangbeleid te doorbreken. Fundament is daarbij met het recht de toepasselijke omschrijving, omdat die inzet ons terugbrengt bij de grondslagen van opvoeden en opgroeien. Gedurende ieders leven dienen zich gebeurtenissen aan die een beroep doen op de coping vaardigheden van de betrokkenen. Het is onmogelijk om dergelijke gebeurtenissen te allen tijde te voorkomen. Maar wel is het mogelijk om met een krachtige inzet op opvoeden en opgroeien het weerstandsvermogen te versterken.
Tijdens de Jeugdhulp Haaglanden Conferentie (Ontwikkeltafel) investeren de Jeugdhulpregio Haaglanden en Socires in nieuwe denkkracht vanuit de ambitie om de jeugdzorg te versterken door haar te overstijgen. De focus gaat daarbij op opgroeien en opvoeden.
Socires draagt extra bij met een essay en een pleidooi ter prikkeling en bemoediging van wethouders en andere bestuurders, genaamd 'Bestuurders: stuur!' Een introductie van dit essay verscheen vandaag op binnenlandsbestuur.nl
Bestuurders: stuur!
Bestuurders: stuur! is een oproep aan wethouders jeugdzorg, maar niet alleen aan hen. De oproep is feitelijk gericht aan iedere wethouder.
Mogelijk dat deze oproep als onnodig provocatief wordt ervaren, al die mensen werken zich immers al een slag in de rondte. Dat zal zo zijn, het doel is niet om te provoceren maar wel nadrukkelijk aansporen, en tegelijkertijd ook bemoedigen.
Accepteren dat de groei van de maatschappelijke vraag naar jeugdzorg doorzet, is moreel onaanvaardbaar
Maar doorgaan met de ‘herhaling van zetten’ waar het begrip boemerangbeleid naar verwijst is geen optie en nog meer principieel: accepteren dat de groei van de maatschappelijke vraag naar jeugdzorg doorzet is moreel onaanvaardbaar. Er is ongetwijfeld niet één wethouder die daar anders over denkt. Hoe dan een helpende hand te reiken aan zijn of haar leiderschap?
De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving doet een voorzet in haar essay Doen en laten over omgaan met onmacht en bouwen aan daadkracht. De Raad stelt de vraag aan de orde hoe overheid, samenleving en markt samen maatschappelijke problemen daadkrachtig aan kunnen pakken. 'Doen en laten', zo luidt het antwoord van de Raad op deze vraag: De overheid moet bewust een aantal dingen doen, zoals het leveren van randvoorwaarden, maar ook ruimte laten aan creativiteit en initiatief vanuit de samenleving.’
Van Harry S. Truman (president van de VS van 1945-1953) is de bekende uitspraak: ‘The buck stops here’. Dat wil zeggen dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de bestuurder ligt en dat hij of zij die niet van zich af kan schuiven. Gelukkig staat de bestuurder in die opgaven niet alleen: velen gingen hem of haar voor en staan ook nu nog voor dezelfde uitdagingen. Dat inzicht maakt minder eenzaam – en bovendien: van al die lotgenoten kun je leren, wat ook helpend is.
Bestuurlijk leiderschap vereist dan wel de moed om te ontsnappen aan de dagelijkse tredmolen van vergaderingen en stukkenstroom (waar immers al te vaak de beslommeringen van uitvoering en bedrijfsvoering de aandacht opsouperen), en terug te gaan naar dat wat bezielt, naar de drijfveren om voor een bestaan als bestuurder te kiezen.
Eigenlijk bevinden bestuurders met jeugdzorg in hun portefeuille zich bij die beweging in een bevoorrechte positie, immers: als opvoeden en opgroeien het fundament van onze samenleving betreft, dan kan dat toch niet anders dan overlappen met de eigen drijfveren tot het leveren van een bijdrage aan die samenleving.
Ter afronding: Marcus Aurelius zal als keizer van het Romeinse Rijk dagelijks met tal van vragen rondom ‘uitvoering en bedrijfsvoering’ zijn geconfronteerd. Maar zijn Persoonlijke notities getuigen ervan, dat hij zichzelf ook iedere dag dwong om stil te staan bij het filosofische en morele fundament onder zijn werk. Waarmee ook gezegd is dat het archaïsche van zijn lessen opvallend actueel is in de oproep, Bestuurders: stuur!
Bovenstaand artikel is een introductie van het vandaag uitgekomen essay 'Bestuurders Stuur!'. Binnenkort te verkrijgen via onze website. Het is geschreven door Kees Buitendijk, Gabriël van den Brink, René Peters en Kees Verhaar. Het essay is ontstaan vanuit het Socires-programma Samenlevingsversterkende Jeugdzorg. Voor meer informatie over het programma of over de essay kunt u contact opnemen met Kees Buitendijk en/of Kees Verhaar
Kees Buitendijk
Gabriël van den Brink
René Peters
